جورج ناتانيل كرزن ( مترجم : غلام على وحيد مازندرانى )
565
ايران وقضيهء ايران ( فارسي )
فصل چهاردهم حكومت من وضع لباس شما را نمىپسندم . خواهيد گفت ايرانى است ، ولى آن را عوض كنيد . شكسپير ( لير شاه ) استبداد مطلق - از آنچه در ابتداى فصل سابق بيان شد مىتوان استنباط نمود كه حكومت ايران را لااقل اسما هم باشد نويسندگان قوانين اساسى استبداد مطلق محسوب مىدارند . اين سخن كه : « قانون اهل ماد و پارس تغييرپذير نيست » فقط توجيه لفظى در تأييد حكومت خودسرانه بوده است . وى همهء وزيران را برقرار مىسازد و ممكن است تمام ايشان و صاحب منصبان و مأموران و قضات را بر كنار كند . دربارهء همهء افراد خانوادهء خويش و اهل خانه و همچنين نسبت به تمام مأموران لشكرى و كشورى كه در خدمت اويند بدون آنكه دادگاهى دخالت نمايد ، حق زندگانى يا مرگ دارد و اموال افرادى كه مورد بىمهرى واقع و يا معدوم شوند به سلطان مىرسد و حق سلب حيات درهرحال فقط در اختيار اوست ، اما وى مىتواند اين حق را به حكام يا نواب خود واگذار كند . همهء اموالى كه قبلا بوسيلهء مقام سلطنت تفويض و يا از آنجانب خريدارى نشده باشد و در واقع هرگونه مالى كه اثبات حق قانونى نسبت به آن مقدور نباشد به او تعلق دارد و مىتواند به هركه دلخواه اوست انتقال دهد . تمام حقوق